Roszponka to roślina, którą często mylimy z sałatą. Podobnie jak sałata jest ona niskokaloryczna, zawiera wiele witamin, minerałów i innych substancji pozytywnie wpływających na nasze zdrowie. Co jeszcze należy wiedzieć o roszponce? Jak przyrządzić na jej bazie apetyczne i zdrowe dania?
Czym jest roszponka?
Roszponka to jednoroczna lub dwuletnia roślina uprawna, którą zaliczamy do rodziny kozłkowatych. Można ją spotkać w Europie, Azji i Afryce. Roszponka posiada rozgałęziającą się łodygę, która osiąga wysokość do dwudziestu centymetrów, jej liście charakteryzuje łopatowaty kształt, tworzą one rozetę. Roślina posiada niebieskie kwiaty, a także okrągłe, spłaszczone bocznie owoce. Okres kwitnienia roszponki rozpoczyna się w lipcu, kończy natomiast w sierpniu. Roszponka jest łatwa w uprawie, nie posiada szczególnych wymagań glebowych, wykazuje również bardzo wysoką odporność na wysokie temperatury. Roślina jest ceniona ze względu na obecność witamin i minerałów, a także chlorofilu i olejków eterycznych.
Jakie właściwości posiada roszponka?
Roszponka ma w swoim składzie duże ilości witamin A i C, jest także zasobna w witaminy z grupy B. Jej spożywanie pomaga pokryć także zapotrzebowanie na minerały – wapń, żelazo, magnez, potas, sód, cynk i fosfor. Roszponka zawiera beta karoten, który pozytywnie oddziałuje na wzrok, pomaga również osiągnąć i zachować piękną opaleniznę. Zawarty w roślinie chlorofil pomaga oczyścić organizm z toksyn, działa również przeciwnowotworowo.
Roszponka dla odchudzających się
Roszponka powinna zagościć na talerzach wszystkich osób, które chciałyby schudnąć. Roślina ta pomimo licznych właściwości prozdrowotnych zawiera bardzo niewiele kalorii – w 100 g jest ich zaledwie 21. Co więcej posiada ona niski indeks glikemiczny, co sprawia, że po jej spożyciu nie następuje gwałtowne podniesienie poziomu cukru we krwi.
Osoby na diecie redukcyjnej z pewnością docenią fakt, że roszponka znakomicie wpływa na trawienie. W tym celu od setek lat jest wykorzystywana przez medycynę naturalną. Regularnie spożywając roszponkę pozbędziemy się wzdęć i zaparć.
Roszponka na dobry nastrój
Roszponka, podobnie jak i inne rośliny zaliczane do rodziny kozłkowatych wykazuje pozytywny wpływ na ludzki układ nerwowy. Dzieje się tak za sprawą witamin z grupy B, minerałów (wapnia, potasu, magnezu, żelaza), a także olejków eterycznych. Roszponka uspokaja, poprawia nastrój, ułatwia zasypianie, jest ponadto pomocna przy problemach z pamięcią i koncentracją.
Uprawa roszponki
Choć uprawa roszponki na większą skalę rozpoczęła się dopiero w dwudziestym wieku, informacje o tej roślinie można znaleźć już w notatkach brytyjskiego botanika Johna Gerarda, które datowane są na 1597 rok. W Polsce roszponka przez długie lata była uważana za chwast i początkowo starano się ją wyplenić.
Uprawa roszponki jest bezproblemowa, dlatego warto posadzić ją w przydomowym ogródku. Jest ona odporna na wysokie temperatury, dlatego można pozostawić ją w gruncie nawet przez całą zimę. Sadzimy ją na stanowiskach słonecznych, ewentualnie lekko zacienionych. Nasiona wysiewamy około lipca i sierpnia, a także we wrześniu. Jeżeli chcemy, żeby roszponka wydała okazałe plony zadbajmy o intensywne odchwaszczanie. Unikajmy również obfitego nawożenia (niewskazany jest mineralny azot), gdyż wszystkie toksyczne substancje zawarte w nawozach odkładają się w liściach rośliny, co w efekcie negatywnie oddziałuje na nasze zdrowie. W hodowli roszponki znacznie lepiej sprawdzą się nawozy organiczne. Pierwsze zbiory odbywają się w okresie trzech miesięcy od zasiewów.
Roszponka w kuchni
Zielone liście roszponki charakteryzują się delikatnym, lekko orzechowym smakiem, co sprawia, że łatwo znaleźć dla nich zastosowania kulinarne. Roszponka świetnie sprawdzi się jako baza do sałatek, warto używać jej często, gdyż jest zdrowsza od tradycyjnej sałaty. Można używać jej do kanapek, a także do zielonych koktajli. Podajemy przepis na sałatkę z roszponką, jajkiem i pomidorami. Do jej przygotowania potrzebujemy:
- dwóch dużych garści roszponki,
- trzech jajek,
- dwóch pomidorów,
- garści pestek słonecznika,
- dwóch łyżek posiekanego drobno szczypiorku,
- soku z cytryny,
- 100 g dojrzewającego sera o ostrym smaku,
- oliwy z oliwek,
- soli i świeżo zmielonego pieprzu do smaku.
Umytą roszponkę przekładamy do naczynia, w którym chcemy podać sałatkę. Jajka gotujemy na pół twardo. Pomidory myjemy i kroimy w kostkę. Szczypiorek myjemy i drobno siekamy. Ser ścieramy na tarce o grubych oczkach. Ziarna słonecznika prażymy na patelni.
Jajka kroimy na cztery części i układamy na roszponce. Dodajemy posiekane pomidory, szczypiorek, pestki słonecznika, doprawiamy całość solą i pieprzem, skrapiamy sokiem z cytryny. Sałatkę posypujemy startym serem i polewamy niewielką ilością oliwy z oliwek.
Ciekawostki na temat roszponki:
- Roszponka w 2006 roku została wpisana na czerwoną listę roślin i grzybów Polski. Na liście tej znajdują się gatunki zagrożone wyginięciem.
- Modę na hodowlę roszponki zapoczątkował podobno ogrodnik króla Ludwika XIV – Jean-Baptiste de La Quintinie.
- Tradycyjne ziołolecznictwo poleca spożywanie roszponki, w celu złagodzenia objawów wiosennego przesilenia.
- Im mniejsze i bardziej zielone liście, tym roszponka jest bardziej aromatyczna.
