Tasiemiec to pasożyt, który może bytować w układzie pokarmowym człowieka. Jeszcze jakiś czas temu ludzie decydowali się na połykanie tasiemców, gdyż jednym z efektów ubocznych ich wyniszczającej działalności jest utrata masy ciała. Dziś wiemy, że tasiemiec jest bardzo niebezpieczny dla naszego organizmu? Jak dochodzi do zakażenia tasiemcem? Jakie objawy możemy zaobserwować u osoby zakażonej? Jak wygląda profilaktyka i proces leczenia?
Czym jest tasiemiec?
Tasiemiec jest płazińcem, który pasożytuje w układzie pokarmowym człowieka i zwierząt. U człowieka można wyróżnić kilka rodzajów tasiemca. Jednym z nich jest tasiemiec uzbrojony, który jest szczególnie niebezpieczny, gdyż jest w stanie funkcjonować poza jelitem. Można go spotkać między innymi w mięśniach, a także innych narządach. Ten rodzaj tasiemca wywołuje wągrzycę. Znamy również tasiemca nieuzbrojonego, karłowatego, pchlego, bruzdogłowca szerokiego, a także tasiemca bąblowcowego, który wywołuje bąblownicę. Tasiemiec nieuzbrojony jest w stanie osiągnąć długość pięciu metrów, natomiast uzbrojony – nawet do trzech metrów. Pasożyt składa się z główki, szyjki, a także kilkuset członów (wyróżniamy wśród nich człony dojrzałe, niedojrzałe i maciczne). Zakażenie tasiemcem wynika najczęściej z niezachowania higieny. Objawy zakażenia dotyczą przede wszystkim układu pokarmowego (nudności, wymioty, odwodnienie, utrata masy ciała). Leczenie tasiemczycy odbywa się w warunkach szpitalnych. W sytuacji, kiedy pasożyt znajduje się poza jelitem, konieczne jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego.
Jak dochodzi do zakażenia tasiemcem?
Człowiek zaraża się tasiemcem najczęściej w wyniku jedzenia brudnymi rękami. Bywa również, że przyczyną zarażenia jest spożycie surowego, ewentualnie niedogotowanego mięsa (znajdują się w nim larwy tasiemca).
Tasiemiec – rodzaje
Wyróżniamy różne rodzaje tasiemców. Tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony odpowiedzialne są za wywołanie choroby zwanej tasiemczycą. Larwy (wągry) tasiemca uzbrojonego bardzo często znajdują się w mięsie dzika i mięsie wieprzowym. Jeżeli chodzi o tasiemca nieuzbrojonego – znacznie częściej spotkamy go w mięsie wołowym. Larwy tasiemca dość łatwo jest unicestwić – wystarczy przez pięć minut poddać je działaniu temperatury minimum pięćdziesięciu sześciu stopni. Jeżeli chodzi o tasiemce uzbrojone i nieuzbrojone – w jelicie znajduje się tylko jeden osobnik. Przyczepia się o do ściany jelita cienkiego, co wywołuje stan zapalny, a często również reakcję alergiczną.
Bruzdogłowcem szerokim możemy się zarazić, gdy zjemy surową, ewentualnie pół surową rybę. Pasożyt ten posiada dwóch żywicieli pośrednich – niewielkiego słodkowodnego skorupiaka i rybę.
Cechą charakterystyczną tasiemca karłowatego jest fakt, że nie potrzebuje on żywiciela pośredniego. Często występuje on u dzieci, a także gryzoni. Z zarażeniami tasiemcem karłowatym mamy do czynienia najczęściej w zakładach opiekuńczych, czy internatach – wszędzie tam, gdzie żyje duża grupa ludzi.
Zakażenie tasiemcem – objawy
Zakażenie tasiemcem daje mało charakterystyczne objawy, co sprawia, że diagnoza jest bardzo utrudniona. Zazwyczaj mamy do czynienia z nudnościami i wymiotami, bólami brzucha, brakiem apetytu, odwodnieniem organizmu, zaparciami, kłopotami z wypróżnianiem, ogólnym osłabieniem organizmu, spadkiem masy ciała. Możemy się również spotkać z biegunkami, bólami i zawrotami głowy, a także niedokrwistością.
Warto zdawać sobie sprawę, że choroba latami może przebiegać bezobjawowo. Co więcej objawy mogą być różne, w zależności od tego gdzie umiejscowiony jest tasiemiec.
W przypadku larw rozwijających się w różnych narządach, objawy będą zależały od tego jakie narządy zostały zaatakowane. W sytuacji, gdy larwy zaatakują gałkę oczną należy liczyć się nawet z utratą wzroku.
Choroba jest trudna do zdiagnozowania, jednak łatwiej jest ją wykryć u dzieci niż u osób dorosłych. U najmłodszych pojawia się apatia i zaburzenia wzrostu.
Jak rozpoznać tasiemczycę?
Jako, że objawy tasiemczycy są mało charakterystyczne, jej rozpoznanie może sprawić nie lada problem. Diagnozy nie ułatwia fakt, że często występuje ona w towarzystwie innych chorób.
Pewność da nam dopiero badanie kału na obecność tasiemca. Niekiedy wykonuje się też badanie mikroskopowe, dzięki któremu można dowiedzieć się z jakim tasiemcem mamy do czynienia.
Jak wygląda leczenie tasiemca?
Leczenie tasiemca przebiega najczęściej w warunkach szpitalnych. Warto zdawać sobie sprawę, że niekiedy możemy również pozbyć się pasożyta przez przypadek. Jest on mało odporny na wysokie temperatury, dlatego wysoka gorączka może go unicestwić.
Leczenie farmakologiczne polega na podawaniu jednego z dwóch leków. W leczeniu tasiemczycy najpopularniejszy jest obecnie preparat o nazwie prazykwantel. Innym, obecnie zdecydowanie mniej dostępnym lekiem jest niklozamid. Działanie leków polega na paraliżowaniu układu nerwowego płazińca, co powoduje jego odczepienie się od ścian jelita, co umożliwia wydalenie go z kałem.
W sytuacji, kiedy tasiemiec uzbrojony zlokalizowany jest w innym obszarze ciała niż jelito, konieczne jest wykonanie zabiegu chirurgicznego.
Tasiemiec – profilaktyka
W przypadku tasiemca zdecydowanie lepiej jest postawić na profilaktykę niż leczenie. Zapobieganie chorobie jest bardzo proste. Wystarczy przestrzegać podstawowych zasad higieny i uczyć tego dzieci. Przed jedzeniem zawsze należy myć ręce. Powinniśmy również uczyć dzieci, żeby nigdy nie wkładały brudnych rąk do buzi.
Zdecydowanie należy unikać jedzenia mięsa surowego i niedogotowanego. Dotyczy to również ryb.
Jeżeli jesteśmy posiadaczami zwierząt – powinniśmy zadbać o ich odrobaczanie. Bardzo ważne jest także zachowanie ich sierści w czystości.
Dieta tasiemcowa – o co tu chodzi?
Dieta tasiemcowa była niegdyś uważana za skuteczną metodę odchudzającą. Jej głównym założeniem było połknięcie zamkniętego w kapsułce tasiemca. Kuracja ta nie zawsze okazywała się skuteczna, gdyż tasiemiec nie zawsze powoduje ubytek masy ciała. Dodatkowo zazwyczaj u dorosłych osób nie jest on tak znaczny jak u dzieci.
Jednocześnie taka dieta narażała osoby odchudzające się na szereg efektów ubocznych takich jak osłabienie organizmu, alergie, niedokrwistość, przykre dolegliwości ze strony układu nerwowego i pokarmowego.
Warto zdawać sobie sprawę, że pozornie niegroźny tasiemiec (zwłaszcza uzbrojony) może zaatakować wiele narządów, a w efekcie doprowadzić do trwałego kalectwa, czy nawet śmierci.
