Kadm – charakterystyka, obecność w żywności, wpływ na zdrowie, zatrucie kadmem

0
5

Kadm jest pierwiastkiem chemicznym, który występuje powszechnie na całej kuli ziemskiej. Znajdziemy go w wodzie, glebie, a także żywności pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Problemy z kadmem wiążą się z tym, że jest on bardzo toksyczny dla ludzkiego organizmu. Jednocześnie jest nam całkowicie zbędny, dlatego warto zrobić wszystko, żeby wyeliminować go z naszej diety. Jakie są źródła kadmu? W jaki sposób pierwiastek ten wpływa na ludzkie zdrowie?

Czym jest kadm?

Mianem kadmu określamy pierwiastek chemiczny, który zaliczany jest do grupy metali przejściowych. Jest on obecny w powietrzu, glebie i żywności. Co więcej kadm jest łatwo przyswajalny przez ludzki organizm. Rozpowszechnienie kadmu w przyrodzie w dużej mierze wiąże się z działalnością człowieka – pierwiastek ten jest bowiem chętnie wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu, jak również w rolnictwie. Kadm nie ulega degradacji, co oznacza, że raz wprowadzony do środowiska będzie pozostawał w ciągłym obiegu. Zatrucia kadmem są bardzo częstym i poważnym problemem. W skrajnych wypadkach zatrucie tym metalem prowadzi do niewydolności oddechowej i śmierci.

Zastosowanie kadmu w przemyśle

Rozpowszechnienie kadmu wynika z faktu, że jest ona na szeroką skalę wykorzystywany w przemyśle. Znajduje on zastosowanie jako powłoka ochronna innych metali, stosuje się go także w stopach łożyskowych. W medycynie kadmu używa się między innymi do produkcji plomb zębowych. Malarze wykorzystują barwnik produkowany z kadmu – żółcień kadmową.

Pierwiastek ten znajduje zastosowanie także w akumulatorach niklowo-kadmowych, w reaktorach jądrowych – służy tu między innymi do produkcji prętów, których zadaniem jest kontrola przebiegu reakcji łańcuchowej. Fizyka jądrowa natomiast wykorzystuje kadm w charakterze filtra pochłaniającego neurony termiczne.

Kadm znajduje zastosowanie w produkcji fajerwerków, a w przypadku rolnictwa – nawozów sztucznych.

Wykorzystanie kadmu na tak szeroką skalę sprawiło, że stał się on jednym z głównych czynników zanieczyszczających środowisko.

Jak dochodzi do zatrucia kadmem?

Kadm ma szansę przedostać się do ludzkiego organizmu różnymi drogami. Przede wszystkim wdychamy go wraz z powietrzem. Kadm w powietrzu jest obecny szczególnie w wielkich miastach, choć duże jego ilości zawiera również dym tytoniowych. Na niebezpieczny kontakt z kadmem narażone są również osoby pracujące w niektórych zakładach przemysłowych. Metal ten obecny jest w mleku palących matek.

Pewne ilości kadmu znajdują się również w wodzie (ulega ona zanieczyszczeniu w wyniku kontaktu z odpadami produkcyjnymi i rolniczymi) i żywności, które spożywamy na co dzień.

Warto podkreślić, że zatrucia wysoką dawką kadmu zdarzają się stosunkowo rzadko. Częściej przyczyną zatrucia jest długoletni kontakt z niewielkimi ilościami tej substancji.

W przypadku dorosłej osoby tak zwana bezpieczna ilość kadmu to od 51 do 71 mikrogramów w ciągu dnia.

Obecność kadmu w żywności

Kadm jest niekiedy obecny w produktach spożywczych, które powszechnie uważane są za zdrowe. Może występować w owocach i warzywach, a także w rybach, mięczakach, skorupiakach czy ostrygach. Jednocześnie uważa się, że ogromna większość tego pierwiastka (ponad dziewięćdziesiąt procent) pochodzi z produktów pochodzenia roślinnego.

Jeżeli chodzi o warzywa – duże ilości kadmu mogą znajdować się przede wszystkim w ziemniakach i marchewce, a także innych warzywach korzeniowych (kadm występuje w glebie, dlatego łatwo kumulowany jest przez części podziemne roślin). Pewne jego ilości mogą być obecne w liściach szpinaku, czy też sałaty. Obecność kadmu wynika przede wszystkim ze stosowania nawozów sztucznych, a także podlewania roślin wodą, której czystość znacznie odbiega od przyjętych standardów.

Niebezpieczny dla zdrowia metal może znajdować się również w produktach zbożowych (w tym też ryżu i orzeszkach ziemnych). Dużym zagrożeniem są też podroby (przede wszystkim wątroba i nerki), w których kadm kumuluje się w znacznych ilościach. Pewne ilości tego pierwiastka zawierają grzyby.

Jak kadm wpływa na ludzki organizm?

Kadm kumulowany jest w narządach, których zadaniem jest oczyszczanie organizmu z toksyn. Metal ma również skłonność do odkładania się w jądrach i kościach. Kadm jest przyczyną demineralizacji i deformacji kości. Długotrwały kontakt z nim zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na osteoporozę, a także krzywicę.

Pierwiastek ma destrukcyjny wpływ na męski układ rozrodczy – zaburza funkcjonowanie układu hormonalnego (zaburza syntezę testosteronu), może przyczynić się do bezpłodności, gdyż wywołuje martwicę kanalików nasiennych. 

Kadm jest zagrożeniem również dla układu sercowo-naczyniowego, gdyż przyczynia się do uszkodzenia śródbłonka naczyń krwionośnych. W efekcie dochodzi do odkładania się blaszek miażdżycowych, co jest bezpośrednią przyczyną miażdżycy.

Obecność kadmu utrudnia, a czasem nawet uniemożliwia wchłanianie przez organizm wapnia, miedzi, cynku i żelaza, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu.

Metal upośledza funkcjonowanie układu immunologicznego, jest też przyczyną stresu oksydacyjnego i stanów zapalnych, przez co może sprzyjać rozwojowi nowotworów. Zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc, nerek, wątroby, jąder i prostaty.

Objawy zatrucia kadmem

W przypadku przyswojenia przez organizm wysokiej dawki kadmu, pojawiają się objawy zatrucia. Najczęściej ma to miejsce po dwudziestu czterech godzinach. Charakterystycznymi objawami zatrucia kadmem u większości ludzi są wysoka gorączka, a także ogólne osłabienie organizmu. W niektórych przypadkach pojawia się metaliczny posmak w ustach, uczucie suchości w jamie ustnej, brak łaknienia, obrzęk i stan zapalny płuc (co niekiedy prowadzi do niewydolności oddechowej). Warto zdawać sobie sprawę, że przyjęcie wysokiej dawki kadmu może doprowadzić nawet do śmierci.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here