Borówka amerykańska – charakterystyka, wartości odżywcze, wpływ na zdrowie, uprawa

0
213

Borówka amerykańska ze względu na bardzo smaczne owoce zdobyła sobie wielu zwolenników. Warto włączyć ją do swojego menu również ze względu na walory prozdrowotne. Jakie wartości odżywcze ma borówka amerykańska? Kto szczególnie powinien się nią zainteresować? Jak wygląda uprawa tej rośliny?

Co to jest borówka amerykańska?

Mianem borówki amerykańskiej (inne stosowane nazwy to niebieska jagoda, czy też borówka wysoka) określamy wieloletnią roślinę zaliczaną do rodziny wrzosowatych. Borówka amerykańska (wywodzi się bowiem z Ameryki Północnej) jest krzewem, który w sprzyjających warunkach osiąga do dwóch i pół metra wysokości. Jej pędy mają tendencję do silnego rozgałęziania się. Roślina posiada dobrze rozwinięty system drobnych korzeni. Skórzaste liście mają kształt eliptyczny. Kwiaty są zebrane w grona, mają kolor biały, różowy, ewentualnie biało-zielony (okres kwitnienia rozpoczyna się w kwietniu, a kończy w maju). Pierwsze owoce borówki dojrzewają w połowie lipca. Mają one postać jagód o niebieskiej lub granatowej skórce. Są one niskokaloryczne i bogate w substancje odżywcze. Borówka amerykańska spotykana jest w wielu odmianach. Współcześnie niebieska jagoda uprawiana jest w wielu krajach na świecie, w tym również w Polsce. Jej owoce znajdują szerokie zastosowanie w kuchni.

Jakie wartości odżywcze posiada borówka amerykańska?

Owoce borówki amerykańskiej są zasobne w substancje odżywcze. W ich składzie znajdziemy między innymi witaminę C, witaminę K, witaminę E i pewne ilości witamin z grupy B. Posiadają także duże ilości polifenoli, fitohormonów, flawonoidów, garbników, flawonoli (między innymi mirycetynę, kwercetynę, czy kemferol), kwasów fenolowych, procyjanidyn, a także pochodne stylbenów. Są one zasobne w związki mineralne takie jak mangan, potas, wapń, fosfor, magnez,  czy miedź. Owoce borówki wysokiej w osiemdziesięciu czterech procentach składają się z wody, zawierają również spore ilości błonnika pokarmowego.

Borówka amerykańska dla sprawnej pracy układu nerwowego

Wpływ owoców borówki amerykańskiej na ludzki układ nerwowy jest trudny do przecenienia. Zdaniem naukowców ich korzystny wpływ na mózg wynika z wysokiej zawartości flawonoidów. Borówka nie tylko poprawia pamięć, ale może również cofnąć zmiany w mózgu, które zostały spowodowane przez choroby neurodegeneracyjne. Z tego względu ich jedzenie poleca się nie tylko uczniom, studentom, czy osobom pracującym umysłowo, ale również seniorom, którzy chcą jak najdłużej cieszyć się sprawnym mózgiem.

Borówki a układ sercowo-naczyniowy

Spożywanie borówek amerykańskich to dobry sposób na zapobieganie chorobom układu sercowo-naczyniowego. Te drobne, smaczne owoce mogą skutecznie walczyć z nadciśnieniem tętniczym (są one w stanie zwiększać wytrzymałość ścian naczyń krwionośnych). Jest to niezwykle cenna właściwość, gdyż podwyższone ciśnienie wraz z upływem czasu prowadzi do poważniejszych chorób układu krążenia (które często kończą się przedwczesnym zgonem).

Udowodniono, że regularne spożywanie niebieskich jagód zmniejsza stężenie złego cholesterolu (LDL) we krwi, zwiększa natomiast poziom cholesterolu dobrego (HDL).

Owoce borówki amerykańskiej na poprawę odporności

Niebieskie jagody zawierają wiele związków, które wpływają korzystnie na kondycję ludzkiego układu immunologicznego. Osoby, które regularnie jedzą borówki rzadziej się przeziębiają. Są także w mniejszym stopniu narażone na rozwój chorób nowotworowych. Działanie przeciwnowotworowe jest wynikiem obecności ogromnej ilości przeciwutleniaczy, kwasu elagowego, a także hormonów roślinnych (fitoestrogenu). Zawartość fitoestrogenu sprawia, że borówki zapobiegają szczególnie nowotworom hormonozależnym (należy do nich na przykład rak piersi).

Borówki amerykańskie na odchudzanie

Niebieska jagoda wydaje się owocem idealnym dla osób odchudzających się. Posiada ona niewiele kalorii – w 100 g jest około 54 kcal, zawiera błonnik (który poprawia trawienie, zmniejsza wchłanianie tłuszczu i hamuje łaknienie) i duże ilości substancji odżywczych. Zdecydowanie warto jeść borówki na diecie, jednak jak ze wszystkim – musimy zachować umiar. Smaczne owoce są wciągające, co sprawia, że niektórzy mogą jeść je kilogramami. Na diecie niestety nie można sobie na to pozwolić. Jednak 100 g owoców dziennie na pewno pomoże w odchudzaniu.

Borówki wspomagają pracę oczu

zielone oko, kobietaOwoce borówki amerykańskiej są polecane w profilaktyce chorób oczu. Ich regularne spożywanie może chronić przed zwyrodnieniem plamki żółtej, jaskrą, czy zaćmą. Ich działanie jest tak silne, że w czasie II wojny światowej angielscy piloci z Royal Air Force sięgali po nie by poprawić ostrość widzenia w nocy. Włączenie niebieskich jagód do codziennej diety jest szczególnie polecane osobom, które pracują przed komputerem (taka praca z czasem często prowadzi do problemów ze wzrokiem).

Wpływ borówki amerykańskiej na funkcjonowanie układu pokarmowego

blankUdowodniono, że borówka amerykańska (a konkretnie zawarta w liściach odmiany o nazwie borówka rózgowata – proantocyjanidyna) może zapobiegać marskości wątroby (dzieje się tak dlatego, że hamują one replikację wirusa zapalenia wątroby typu C). W owocach niebieskiej jagody znajdziemy też spore ilości garbników, które posiadają właściwości przeciwbakteryjne. Korzystny wpływ na układ pokarmowy wykazuje też zawarty w owocach błonnik. Regularne spożywanie borówek pozwala na skuteczne oczyszczenie organizmu z toksyn.

Odmładzające działanie borówki amerykańskiej

Owoce borówki amerykańskiej są prawdziwą skarbnicą antyoksydantów. Związki te są w stanie skutecznie wychwytywać, a następnie usuwać z organizmu wolne rodniki (a te odpowiedzialne są nie tylko za powstawanie wielu chorób, ale również za przedwczesne starzenie się organizmu). Apetyczne owoce będą zatem znakomitym uzupełnieniem pielęgnacji anti-age.

Borówka amerykańska – przeciwwskazania

Spożywanie świeżych owoców borówki amerykańskiej jest zupełnie bezpieczne i nie wiąże się z żadnymi efektami ubocznymi. Jedynie ekstrakty z tych owoców nie powinny być łączone z lekami przeciwcukrzycowymi (istnieje wówczas ryzyko spotęgowania działania antyhiperglikemicznego). Ze względu na fakt, że ekstrakty z borówki amerykańskiej zawierają pokaźne ilości witaminy K, nie powinno się ich łączyć z lekami hamującymi krzepliwość krwi, gdyż nasilają ich działanie (co może być niebezpieczne).

Zastosowanie borówki amerykańskiej w kuchni

Owoce borówki amerykańskiej mogą być spożywane na surowo (pamiętajmy jednak, żeby przed spożyciem dokładnie je umyć). Borówki świetnie nadają się do mrożenia (w takim stanie są w stanie zachować większość wartości odżywczych nawet przez dwa lata). Warto więc kupić w sezonie większą ilość owoców, zamrozić je i wykorzystywać w sezonie jesienno-zimowym.

Niebieskie jagody idealnie sprawdzają się jako dodatek do deserów (można dodać ich do lodów z bitą śmietaną), ciast, jogurtów, musli, naleśników. Będą także dobrym dodatkiem do porannej owsianki.

Z owoców borówki amerykańskiej można wytwarzać dżemy i konfitury. Niektórzy wykorzystują je do przygotowania wina owocowego.

Borówka amerykańska – odmiany

Borówka amerykańska występuje w wielu odmianach. W Polsce najczęściej spotykamy takie odmiany jak:

Duke, czyli odmiana wyhodowana w Stanach Zjednoczonych w 1986 roku. Charakteryzuje się ona twardą skórką, dzięki czemu świetnie nadaje się do transportu. Jest to jedna z najwcześniej dojrzewających odmian.

Bluecorp to plenna odmiana o dużych i słodkich owocach. Wyhodowano ją w USA w 1934 roku. Współcześnie należy ona do najpopularniejszych odmian w Polsce.

Weymouth jest to wczesna odmiana, średnio plenna, dająca owoce o średniej wielkości.

Darrow – cechą charakterystyczną tej odmiany są duże, lekko spłaszczone owoce. Jest to odmiana późno dojrzewająca.

Blueray to bardzo plenna odmiana, jej owoce są zebrane w długie, a także gęste grona.

Jersey to późna odmiana charakteryzująca się dość wysoką odpornością na mróz.

Sunrise – odmiana ta posiada duże i spłaszczone owoce charakteryzujące się delikatnym miąższem.

Patriot – jej cechą charakterystyczną są bardzo duże, spłaszczone niebieskie owoce, które dodatkowo posiadają silny nalot woskowy.

Herbert to późna i bardzo plenna odmiana o słodko-kwaskowatych owocach.

Bluetta jest to wczesna, średnio plenna odmiana cechująca się słodkimi i aromatycznymi owocami.

Uprawa borówki amerykańskiej

Uprawa borówki amerykańskiej jest w Polsce coraz bardziej powszechna. Jej owoce są pyszne, ale dość drogie, dlatego wiele osób chciałoby mieć je w swoim ogrodzie. Zanim jednak zdecydujemy się na posadzenie tej rośliny, pamiętajmy o tym, że nie przyjmie się ona w każdej glebie. Dla borówki należy zarezerwować glebę kwaśną (o pH pomiędzy 3.8 a 4.8) o wysokiej zawartości próchnicy. Gleba musi być wilgotna, dlatego musimy pamiętać o regularnym podlewaniu borówki.

Niebieskie jagody potrzebują stanowiska ciepłego, osłoniętego od wiatru i słonecznego.

Borówka wysoka najlepiej rośnie na działkach w pobliżu lasów (szczególnie lasów sosnowych). Jeżeli nie mieszkamy przy lesie – nic straconego, jednak będziemy musieli postarać się o zakwaszeniu gleby, w której posadzimy borówki.

Zaleca się sadzenie krzewów dwuletnich, które mają dobrze rozwinięty system korzeniowy. Zaczynają one owocować zazwyczaj na drugi rok po posadzeniu.

Sadzenie borówki amerykańskiej powinno odbywać się wiosną lub jesienią. W przypadku sadzenia zimą trzeba pamiętać o zabezpieczeniu rośliny przed mrozem.

W przypadku borówki amerykańskiej cięcie jest podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym (jednocześnie intensywne przycinanie powinno mieć miejsce dopiero po czwartym roku). Zrezygnowanie z przycinania sprawia, że krzewy będą miały mniej pąków kwiatowych.

Czy wiesz, że:

– Borówki należy umyć bezpośrednio przed spożyciem. Owoce, które zostawiamy na później nie powinny być myte od razu.

– Jeżeli borówki, które zamroziliśmy są zbite w jedną masę, oznacza to, że zostały rozmrożone i ponownie zamrożone – w takiej sytuacji należy je wyrzucić.

– Największym producentem borówki amerykańskiej na świecie są Stany Zjednoczone.

– Borówki amerykańskie są zaliczane do tej samej rodziny co nasze jagody (borówki czarne).

– Na świecie istnieje około czterysta pięćdziesiąt odmian borówki amerykańskiej.

– Borówka amerykańska jest rośliną długowieczną – obficie owocuje nawet przez dwadzieścia lat.

– Polska jest największym producentem borówki w Europie.

– Niebieskie jagody cieszyły się wielką popularnością wśród amerykańskich Indian. Wierzyli oni, że  słodkie owoce zostały zesłane przez wielkiego ducha, by pomóc im przetrwać w ciężkich czasach.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here