Glicyna – charakterystyka, właściwości, źródła, zastosowanie

0
31

Glicyna naturalnie występuje w ludzkim organizmie, jednak niekiedy zaleca się przyjmować ją dodatkowo wraz z żywnością lub pod postacią suplementów. Czym dokładnie jest glicyna? Jakie są jej właściwości? W jakich produktach spożywczych możemy ją znaleźć? Jakie choroby związane są z metabolizmem glicyny?

Czym jest glicyna?

Glicyną (postać aktywna biologicznie to L-glicyna; inna nazwa to kwas aminooctowy; wzór chemiczny glicyny: H2N-CH2-COOH) nazywamy organiczny związek chemiczny, będący jednym z aminokwasów endogennych (czyli takich, które ludzki organizm może syntetyzować samodzielnie). Glicyna występuje w postaci białego, ewentualnie prawie białego krystalicznego proszku. Charakteryzuje się ona lekko słodkim smakiem. Glicynę po raz pierwszy wyizolowano w 1820 roku – poprzez kwasowy rozkład białek żelatyny. Aminokwas ten można otrzymać sztucznie w wyniku reakcji kwasu chlorooctowego z amoniakiem. W przeciwieństwie do innych aminokwasów glicyna nie jest optycznie czynna. W ludzkim organizmie glicyna może być produkowana z alaniny przez aminotransferazę alaninową, w wyniku syntezy z choliny lub seryny, z glioksalanu i glutaminianu przez aminotransferazę glutaminianową. Glicyna może ulegać degradacji: w wyniku utlenienia przez oksydazę D-aminokwasów (wówczas glicyna zostaje przekształcona do glioksalanu, a ten następnie utleniany jest w NAD+-zależnej reakcji do szczawianu), w wątrobie – za pomocą mitochondrialnego kompleksu syntazy glicynowej (rozkłada on glicynę na dwutlenek węgla i jon amonowy), w wyniku przekształcenia w serynę. Glicyna znajduje zastosowanie w lecznictwie i w kosmetyce. W pożywieniu występuje ona w pokarmach zasobnych w białko.

Zastosowanie glicyny

Zastosowanie glicyny jest bardzo szerokie. Jej przyjmowanie zaleca się w celu poprawy jakości snu, poprawy pamięci i koncentracji, a także zdolności poznawczych, wsparcia funkcjonowania układu nerwowego po udarze mózgu. Aminokwas ten okazuje się bardzo skuteczny również w leczeniu padaczki, schizofrenii, depresji, czy zaburzeń lękowych. Glicynę poleca się jako ochronę dla mózgu przed szkodliwym wpływem alkoholu. Suplementy diety zawierające glicynę mogą przyspieszać gojenie się wrzodów i ran, wspierać wątrobę uszkodzoną w wyniku nadmiernego spożywania alkoholu. Są pomocne również w leczeniu cukrzycy (a także zaburzeń metabolicznych), zespołu nieszczelnego jelita, zapalenia stawów, przewlekłego zmęczenia, a także niektórych rodzajów nowotworów. Warto wspomnieć, że glicyna ma korzystny wpływ na naszą skórę i włosy (jest składnikiem kreatyny we włosach).

Glicyna dla układu nerwowego

Glicyna jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Kontroluje ona poziom elektrolitów (chloru, potasu i wapnia), dzięki czemu może regulować przepływ impulsów nerwowych. Suplementacja glicyny jest bardzo wskazana jeśli zależy nam na utrzymaniu dobrego nastroju, lepszej jakości snu, sprawnej pamięci i koncentracji. Udowodniono, że aminokwas ten zmniejsza nadpobudliwość mózgu, co jest ważne przy zapobieganiu chorobom psychicznym.

Glicyna na mięśnie i stawy

Po glicynę bardzo chętnie sięgają sportowcy i osoby aktywne fizycznie. Aminokwas ten hamuje rozpad białek, które budują tkankę mięśniową, a także znacznie przyspiesza tempo regeneracji mięśni. Dodatkowo glicyna stymuluje wydzielanie hormonu wzrostu, pomaga utrzymać wysoki procent masy mięśniowej (jest to szczególnie ważna informacja dla osób starszych, które obserwują u siebie degradację mięśni), zwiększa siłę i wytrzymałość mięśni, dodaje energii, chroni przed degeneracją stawów.

Wpływ glicyny na układ pokarmowy

Glicyna odbudowuje tkanki, które wyściełają wnętrze przewodu pokarmowego, dlatego może działać ochronnie przy stosowaniu niektórych leków, a także przy wrzodach.

Stosowanie glicyny może zwiększyć tolerancję na niektóre pokarmy w przypadku osób zmagających się z alergiami i nadwrażliwościami pokarmowymi. Może być ona bardzo pomocna w przypadku refluksu, niestrawności, nieswoistego zapalenia jelit. Udowodniono, że poprawia ona skład mikroflory jelitowej, a także stabilizuje poziom cukru we krwi (dzięki tej właściwości chroni nas przed napadami głodu, a także silnym zmęczeniem w ciągu dnia).

Warto dodać, że glicyna jest bardzo ważna dla prawidłowego funkcjonowania wątroby – reguluje ona funkcjonowanie enzymów wątrobowych, co przyspiesza oczyszczanie organizmu z toksyn. Chroni ona również wątrobę przed szkodliwym wpływem alkoholu i przyspiesza regenerację tego narządu.

Glicyna – w jakich produktach spożywczych możemy ją znaleźć?

mięso przyprawy warzywaGlicyna jest obecna w takich produktach jak czerwone mięso, owoce morza, mięso drobiowe, ryby, jajka, twaróg, ser żółty, rosoły (te, które gotowane są na mięsie i kościach). Warto zdawać sobie sprawę, że produkty roślinne również zawierają ten aminokwas. Glicynę znajdziemy między innymi w zarodkach pszennych, czerwonej soczewicy, otrębach pszennych, nasionach lnu, orzechach włoskich, płatkach owsianych, kaszy gryczanej, kalafiorze, czy białym ryżu.

Choroby związane z przemianami glicyny

Z metabolizmem glicyny wiążą się takie schorzenia jak:

nieketonowa hiperglicynemia czyli choroba o podłożu genetycznym, która powoduje nagromadzenie się glicyny we krwi, a także płynie mózgowo-rdzeniowym,

pierwotna hiperoksaluria, czyli zaburzenie katabolizmu glioksalanu powstającego przez deaminację glicyny. Następujące po tym utlenienie glioksalanu do szczawianu doprowadza do kamicy moczowej i wapnicy nerek. Co więcej może prowadzić do śmierci na skutek niewydolności nerek, czy nadciśnienia,

glicynuria, czyli schorzenie wynikające z zaburzeń reabsorpcji glicyny w kanalikach nerkowych, polegające na wydalaniu większych niż zazwyczaj ilości tego aminokwasu.

Glicyna – dawkowanie

Jeżeli dysponujemy glicyną w proszku, optymalna dawka to zazwyczaj od 3 do 5 g w ciągu dnia (istnieją badania pokazujące, że w przypadku niektórych osób nawet dawki 45 g na dobę nie powodują efektów ubocznych). W przypadku suplementów diety w tabletkach należy stosować się do wskazówek producenta (chyba, że lekarz zaleci inną dawkę).

Przeciwwskazania do stosowania glicyny

Jako, że brakuje dowodów na bezpieczeństwo stosowania glicyny w ciąży i podczas karmienia piersią, ewentualną suplementację dobrze jest skonsultować z lekarzem. W sytuacji, gdy po przyjmowaniu suplementów z glicyną zaobserwujemy reakcje alergiczne lub jakiekolwiek efekty uboczne – należy je odstawić.

Nie zaleca się stosowania glicyny wspólnie z klozapiną (jest to lek przeciwpsychotyczny), gdyż glicyna będzie osłabiała jej działanie.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here